Druga dawka azotu w pszenicy ozimej to jeden z najważniejszych zabiegów nawozowych, który bezpośrednio decyduje o wielkości i jakości plonu ziarna. Właściwe określenie terminu jej stosowania oraz dobór odpowiedniej formy azotu wymaga uwzględnienia zarówno fazy rozwojowej rośliny, jak i aktualnego stanu plantacji oraz warunków atmosferycznych.
Znaczenie drugiej dawki azotu w zbożach
Celem stosowania drugiej dawki azotu jest kontrola struktury łanu – liczby źdźbeł na jednostce powierzchni, liczby zawiązanych kłosów oraz liczby ziarniaków w kłosie. Ta dawka określana jest jako korekcyjna, gdyż jej wielkość podlega modyfikacji wynikającej z aktualnej obsady źdźbeł oraz stanu odżywienia roślin. W odróżnieniu od pierwszej dawki, która miała charakter generacyjny i dokrzewiający, druga dawka wpływa bezpośrednio na liczbę pięterek w kłosie.
Kiedy stosować drugą dawkę?
Rośliny pszenicy ozimej największe zapotrzebowanie na azot mają od fazy drugiego kolanka do fazy pełni kwitnienia (BBCH 32-65). Dlatego bardzo ważne jest wykonanie nawożenia drugą dawką wcześniej, aby podaż azotu w glebie była duża w momencie osiągnięcia przez rośliny tej krytycznej fazy. Azot musi przemieścić się z powierzchni gleby do strefy korzeniowej — tempo zależy od występowania opadów atmosferycznych.
Rozsiewacz nawozu z drugą dawką azotu powinien wjechać w pole od końca fazy krzewienia (BBCH 29) do fazy pierwszego kolanka (BBCH 31). Najpóźniej powinna być podana na początku strzelania w źdźbło, gdy wyczuwalne jest już pierwsze kolanko (BBCH 30-31). Na plantacjach dobrze rozkrzewionych zbyt wczesne podanie azotu w formie szybko działającej może stymulować roślinę do wytworzenia kolejnych rozkrzewień, które zostaną „odrzucone” podczas okresu wegetacji.
W przypadku bardzo gęstego łanu lepiej wstrzymać się z zastosowaniem drugiej dawki do fazy drugiego kolanka (BBCH 32), aby umożliwić roślinom odrzucenie najsłabszych źdźbeł.
Dostosowanie terminu do stanu plantacji
Plantacje słabo rozkrzewione (pszenice wysiewane późno) mogą wymagać jeszcze dokrzewienia. W takim przypadku termin aplikacji drugiej dawki powinien przypadać w fazie krzewienia. Kontynuowany jest wówczas proces dokrzewiania rozpoczęty pierwszą dawką N.
Ile azotu zastosować na drugą dawkę azotu w pszenicy?
W zależności od strategii nawożenia:
- Nawożenie trzydawkowe: druga dawka stanowi około 30-35% całkowitej dawki azotu
- Nawożenie dwudawkowe: druga dawka może stanowić około 40-45% całkowitej dawki azotu
Druga dawka azotu w pszenicy — jaki nawóz wybrać?
Obok ilości nawozu niezmiernie ważna jest forma azotu. Wybór powinien być dostosowany do stanu plantacji i warunków pogodowych.
Dla plantacji słabo rozkrzewionych
Należy wybrać saletrę amonową. Forma saletrzana azotu pobudzi rośliny do krzewienia, doprowadzając do wytworzenia kłosonośnych źdźbeł. Rekomendowane nawozy to saletra amonowa lub saletrzak.
Dla plantacji dobrze rozkrzewionych
W przypadku pszenic dobrze rozkrzewionych są większe możliwości wyboru. Można zastosować saletrę amonową, mocznik z inhibitorem, roztwór saletrzano-mocznikowy (RSM 28, RSM 32), Saletrosan 26, YaraBela NITROMAG.
Mocznik i RSM są dobrym rozwiązaniem szczególnie na glebach lżejszych. W tej technologii należy nawozić około 5-7 dni przed pojawieniem się pierwszego kolanka, z uwagi na formę amidową. Efektywność azotu amidowego zależy od wystąpienia opadów deszczu po aplikacji nawozu.
Dostosowanie do warunków pogodowych
W warunkach braku opadów i wysokich temperatur najbezpieczniej zastosować saletrę amonową, saletrzak, czy CAN 27. Stosowanie mocznika może prowadzić do strat azotu do atmosfery. W warunkach zapowiadanych opadów można skutecznie stosować zarówno nawozy saletrzane, jak i mocznik.
Właściwe zastosowanie drugiej dawki azotu wymaga kompleksowego podejścia. Kluczowe zasady to: termin od końca krzewienia (BBCH 29) do pierwszego kolanka (BBCH 31), wysokość dawki w zależności od stanu łanu, forma azotu dostosowana do stanu plantacji i warunków pogodowych oraz zasada wyprzedzenia – azot musi być dostępny przed fazą intensywnego pobierania. To właśnie druga dawka w największym stopniu decyduje o ostatecznym plonie ziarna.
FAQ – co warto wiedzieć o drugiej dawce azotu
Jakie jest główne zadanie drugiej dawki azotu w pszenicy ozimej?
Celem stosowania drugiej dawki azotu jest kontrola struktury łanu – liczby źdźbeł na jednostce powierzchni, liczby zawiązanych kłosów oraz liczby ziarniaków w kłosie. Dawka ta określana jest jako korekcyjna, gdyż jej wielkość podlega modyfikacji w zależności od aktualnej obsady źdźbeł oraz stanu odżywienia roślin. W odróżnieniu od pierwszej dawki generacyjnej, druga dawka wpływa bezpośrednio na liczbę pięterek w kłosie.
W jakim terminie należy stosować drugą dawkę azotu?
Drugą dawkę azotu zaleca się stosować od końca fazy krzewienia (BBCH 29) do fazy pierwszego kolanka (BBCH 31). Najpóźniej powinna być podana na początku strzelania w źdźbło, gdy wyczuwalne jest już pierwsze kolanko (BBCH 30-31). Bardzo ważne jest wykonanie nawożenia wcześniej, aby podaż azotu była duża w momencie intensywnego pobierania przez rośliny.
Dlaczego termin drugiej dawki jest tak istotny?
Rośliny pszenicy ozimej najintensywniej pobierają azot od fazy drugiego kolanka do fazy pełni kwitnienia (BBCH 32-65). Azot musi przemieścić się z powierzchni gleby do strefy korzeniowej przed osiągnięciem tej krytycznej fazy. Tempo przemieszczania zależy od występowania opadów atmosferycznych, stąd konieczność stosowania zasady wyprzedzenia.
Jaki nawóz azotowy wybrać dla plantacji słabo rozkrzewionych?
Dla plantacji słabo rozkrzewionych należy wybrać saletrę amonową. Forma saletrzana azotu pobudzi rośliny do krzewienia, doprowadzając do wytworzenia kłosonośnych źdźbeł. Rekomendowane nawozy to saletra amonowa (33-34% N).